เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2569 สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ร่วมกับกองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติ ประจำประเทศไทย (UNFPA Thailand) จัดประชุม UNFPA Thailand stakeholders meeting to present the draft UNFPA Thailand 13th Country Programme Document (CPD) (2027 – 2031) ณ ห้องประชุม 521 สศช. โดยการประชุมครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อร่วมกันให้ข้อคิดเห็นต่อการพัฒนาทางประชากรของประเทศไทยภายใต้ (ร่าง) CPD 13
นางสาววรวรรณ พลิคามิน รองเลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ได้กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมการประชุม และนำเสนอ (ร่าง) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 14 (พ.ศ. 2571 – 2575) โดยแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 14 มุ่งเน้นการเพิ่มผลิตภาพและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ผ่าน 5 เสาหลัก ได้แก่ การปรับโครงสร้างทางเศรษฐกิจ การปฏิรูปภาครัฐ การยกระดับทุนมนุษย์ การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน และการถ่ายทอดและลงทุนในวิจัย เทคโนโลยี และนวัตกรรม โดยในการยกระดับทุนมนุษย์จะมุ่งเน้นการพัฒนาประชากรทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพ ผ่านการส่งเสริมการมีจำนวนประชากรรองรับการพัฒนาประเทศ โดยรักษาอัตราการเกิด การดึงกลุ่มประชากรที่ยังใช้งานไม่เต็มศักยภาพเข้าสู่ตลาดแรงงาน การดึงดูดแรงงานต่างชาติทักษะสูง และการบริหารจัดการเมืองเพื่อรับมือกับประชากรที่เพิ่มขึ้น ตลอดจนการพัฒนาระบบการศึกษาและกลไกการพัฒนาทักษะแรงงานให้ตอบโจทย์ตลาดงานในปัจจุบันและอนาคต พร้อมวางรากฐานระบบสวัสดิการที่มั่นคง
นางสาวสิริลักษณ์ เชียงว่อง หัวหน้าสำนักงาน UNFPA ประจำประเทศไทย ได้นำเสนอทิศทางของร่าง CPD 13 ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายของ UNFPA Strategic Plan และ United Nations Sustainable Development Cooperation Framework รวมทั้งร่างแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 14 โดยมุ่งสนับสนุนประเทศไทยให้มีความยืดหยุ่นทางประชากรผ่านแนวทางการพัฒนาชีวิตทุกช่วงวัย พร้อมปรับบทบาทสู่การมุ่งเน้นการให้คำปรึกษาเชิงนโยบายในระดับต้นน้ำในประเด็นสังคมสูงวัย ภาวะเจริญพันธุ์ต่ำ Care economy ควบคู่กับการส่งเสริมการเข้าถึงบริการด้านสุขภาวะทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ (SRHR) การสร้างและใช้ข้อมูลด้านประชากร (demographic intelligence) การจัดทำการคาดประมาณประชากร รวมทั้งการส่งเสริมบทบาทของไทยในการแบ่งปันองค์ความรู้ด้านประชากรให้กับประเทศต่าง ๆ ซึ่งแนวคิดนี้ถูกพัฒนามาจากผลการประเมินแผนงานของ UNFPA ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา
ที่ประชุมเห็นด้วยกับบทบาทและแนวทางการดำเนินงานของ UNFPA Thailand ในห้วง CPD 13 ทั้งด้านการพัฒนาข้อมูลและองค์ความรู้ซึ่งจะสนับสนุนการพัฒนานโยบายของหน่วยงานต่าง ๆ ให้มีประสิทธิภาพ การพัฒนาศักยภาพของกลุ่มก่อนสูงอายุ รวมทั้งการเป็นผู้ประสานงานและการเชื่อมโยงการทำงาน และแหล่งทุนต่าง ๆ โดยที่ประชุมเสนอเพิ่มเติมบทบาทในการพัฒนาศักยภาพเด็กและเยาวชน และภาคประชาสังคมในการจัดทำข้อเสนอโครงการ การจัดทำการคาดการณ์ผลกระทบของ AI ต่อการทำงาน การเตรียมความพร้อมโดยเฉพาะด้านการเงินเพื่อการใช้ชีวิตอย่างมั่นคงในวัยก่อนเกษียณอายุ การสนับสนุนการเข้าถึงบริการ SRHR เพื่อลดปัญหาโรคติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ที่เพิ่มสูงขึ้น การสนับสนุนการทำงานต่อเนื่องหลังเกษียณอายุโดยสมัครใจ การใช้ชุมชนเป็นฐานในการดูแลผู้สูงอายุ การทบทวนนิยามกลุ่มเปราะบางจากเดิมที่แบ่งตามกลุ่มประชากร (vulnerable group) โดยอาจใช้มุมมองการตกอยู่ในสถานการณ์เปราะบาง (vulnerable situation) และการกำหนดรูปแบบสวัสดิการที่เหมาะสมสำหรับแรงงานต่างชาติที่ต้องนำเข้ามาเพื่อช่วยแก้ปัญหาโครงสร้างทางประชากร และการเป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุด้วย (caregiver)
สุดท้าย นางสาววรวรรณฯ ได้ให้ข้อคิดเสนอแนะในการกำหนดแนวทางภายใต้ CPD 13 ควรให้สอดคล้องกับผลลัพธ์ (Outcome) ภายใต้ UNSDCF โดยผลลัพธ์ในเรื่องของทุนมนุษย์ (Human capital) ควรมีแนวทางการดำเนินการในกลุ่มผู้สูงอายุ (Aged) ที่ต้องเร่งพัฒนา Care model และการมีอาชีพที่สามารถเลี้ยงตัวเองได้ ส่วนในกลุ่มก่อนสูงอายุ (Pre-aged) ควรมีการพัฒนาทักษะเพื่อสร้างโอกาสสำหรับการปรับเปลี่ยนการทำงานไปสู่อาชีพที่สอง (Second job) สำหรับผลลัพธ์ในเรื่องของการพัฒนาที่ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง (No one left behind) ที่มีกลุ่มเป้าหมายส่วนใหญ่ คือ กลุ่มเปราะบาง ควรมีแนวทางในเรื่องการสร้างความเสมอภาคทางเพศ การเข้าถึงสิทธิและสวัสดิการตามหลักสิทธิมนุษยชน และการบูรณาการให้กลุ่มเปราะบางเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคม โดยในเรื่องแนวทางการพัฒนาข้อมูลและงบประมาณในการดำเนินการจะเป็นปัจจัยหนุนเสริมการดำเนินการดังกล่าว ดังนั้น บทบาทของ UNFPA ก็จะดำเนินการตามภารกิจองค์กรร่วมกับ Stakeholders ที่เกี่ยวข้องในการขับเคลื่อนประเด็นต่าง ๆ เพื่อให้เกิดผลผลิต (Output) ที่จะนำไปสู่ผลลัพธ์ภายใต้กรอบ UNSDCF ซึ่งเป็นทิศทางการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานต่าง ๆ ภายใต้ UN กับรัฐบาลไทยในช่วงปี 2027 – 2031 ต่อไป
ข่าว : กองยุทธศาสตร์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และสังคมภาพ : กวินนา แสยงบาป
