สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ร่วมกับองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (International Labour Organization ILO) สถาบันวิจัย Cambridge Econometrics และคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้มีการจัดสัมมนาและการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการแบบจำลองการประเมินการเปลี่ยนผ่านที่เป็นธรรมประเทศไทย (Just Transition Assessment Model Thailand: JTAM Thailand) ซึ่งอยู่ภายใต้โครงการ Partnership for Action on Green Economy (PAGE) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและเผยแพร่แบบจำลองที่ศึกษาเกี่ยวกับผลกระทบของการดำเนินนโยบายการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียวที่มีต่อเศรษฐกิจ สังคมและการจ้างงาน ซึ่งจะช่วยสนับสนุนการกำหนดนโยบายและการขับเคลื่อนการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทยอย่างเป็นรูปธรรมต่อไป
โดยงานสัมมนาจัดขึ้นเมื่อวันจันทร์ที่ 26 มกราคม 2569 ณ ห้องประชุมเพลินจิต โรงแรมแกรนด์เซนเตอร์พอยต์ เพลินจิต กรุงเทพฯ โดยได้รับเกียรติจาก ดร.วิชญายุทธ บุญชิต รองเลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ในฐานะประธานคณะกรรมการขับเคลื่อนโครงการ PAGE ในประเทศไทย ในการกล่าวเปิดการประชุม โดย ดร.วิชญายุทธ ได้ชี้ให้เห็นถึงความซับซ้อนในการกำหนดนโยบายเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ที่อาจส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจ สังคมและการจ้างงานได้ ดังนั้นการกำหนดนโยบายจึงไม่สามารถประเมินผลสัมฤทธิ์ด้านสิ่งแวดล้อมแต่เพียงอย่างเดียว จำเป็นที่จะต้องมีการประเมินผลกระทบต่าง ๆ อย่างรอบด้าน ด้วยเหตุนี้โครงการพัฒนาแบบจำลอง JTAM Thailand จึงถือเป็นการพัฒนาเครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์ที่มีความสำคัญในการประเมินผลกระทบของนโยบายการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียวที่เชื่อมโยงมิติต่าง ๆ อย่างรอบด้าน การศึกษาและประยุกต์ใช้แบบจำลองดังกล่าวจะช่วยเสริมสร้างขีดความสามารถให้แก่ผู้กำหนดนโยบายทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาควิชาการในการพิจารณาและดำเนินนโยบายด้านสภาพภูมิอากาศที่เหมาะสม เพื่อส่งเสริมการปรับตัวของภาคส่วนต่าง ๆ อย่างสมดุลและยั่งยืน เพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบายด้านสภาพภูมิอากาศของประเทศไทยในระยะต่อไป เพื่อที่ประเทศไทยจะสามารถบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ภายในปี ค.ศ. 2050 (พ.ศ. 2593) ตามกรอบเป้าหมายการมีส่วนร่วมที่ประเทศกำหนด (NDC 3.0) ได้
นอกจากนี้ การประชุมยังได้รับเกียรติจากนายลาร์ส โยฮันเซน (Lars Johansen) รองผู้อำนวยการสำนักงานองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) ประจำประเทศไทย กัมพูชา และสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ร่วมกล่าวเปิดงาน โดยนายลาร์ส ได้อภิปรายว่าการประชุมปรึกษาหารือครั้งนี้จัดขึ้นในช่วงเวลาสำคัญของเส้นทางการพัฒนาประเทศไทย ท่ามกลางบริบทนโยบายที่มีความซับซ้อนและเชื่อมโยงกันมากขึ้น โดยเฉพาะด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การเติบโตสีเขียว ความสามารถในการแข่งขัน การสร้างงาน การพัฒนาทักษะแรงงาน การคุ้มครองทางสังคม และความยั่งยืน ซึ่งการตัดสินใจเชิงนโยบายในมิติหนึ่งย่อมส่งผลกระทบต่อมิติอื่นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ขณะเดียวกัน ประเทศไทยกำลังขับเคลื่อนนโยบายสำคัญ อาทิ การร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การปรับปรุงเป้าหมาย NDC และการพิจารณากลไกตลาดคาร์บอน ซึ่งก่อให้เกิดคำถามสำคัญเกี่ยวกับการผสานเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศเข้ากับการสร้างงาน การเพิ่มผลิตภาพ และการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างทั่วถึง การประชุมครั้งนี้จึงเป็นเวทีสำคัญในการแลกเปลี่ยนมุมมองต่อผลการวิเคราะห์จากแบบจำลอง และต่อยอดสู่การฝึกอบรมเชิงเทคนิคเพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบายการเปลี่ยนผ่านที่เป็นธรรมของประเทศไทยอย่างมีประสิทธิภาพ
โดยในวันแรกนี้เป็นจะการสัมมนาเพื่อเสนอผลการศึกษาและการประเมินผลกระทบจากแบบจำลอง JTAM Thailand รวมถึงการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างผู้เชี่ยวชาญในแต่ละด้านเกี่ยวกับผลการศึกษารวมถึงแนวทางการนำแบบจำลองดังกล่าวไปใช้งาน โดยการประชุมแบ่งการเสวนาออกเป็น 4 ช่วง ประกอบด้วย (1) การนำเสนอผลการวิเคราะห์จากแบบจำลอง JTAM Thailand ภายใต้บริบทนโยบายและเป้าหมายการพัฒนาของประเทศไทย โดยผู้แทนจากสถาบันวิจัย Cambridge Econometrics (2) การเจาะลึกกรอบการวิเคราะห์แบบจำลอง JTAM Thailand: ระเบียบวิธีวิจัย ข้อมูล และฉากทัศน์เชิงนโยบาย โดยผู้แทนจากสถาบันวิจัย Cambridge Econometrics และ ผศ.ดร.อนันต์ ภาวสุทธิไพศิฐ อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ร่วมอภิปรายและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น (3) การวางแผนนโยบายบนฐานข้อมูลเชิงประจักษ์ ที่เชื่อมโยงระหว่างสภาพภูมิอากาศและการจ้างงาน โดยนายมาเร็ก ฮาร์สดอร์ฟฟ์ (Marek Harsdorff) นักเศรษฐศาสตร์จากองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) และ (4) แนวทางการนำผลการวิเคราะห์จากแบบจำลอง JTAM Thailand ไปใช้ในการพัฒนาการกำหนดนโยบายการพัฒนาและการเปลี่ยนผ่านที่เป็นธรรมของประเทศไทย โดยมีผู้อภิปรายประกอบด้วย ดร.พีรพัฒน์ ตัณฑวณิช ผู้เชี่ยวชาญด้านแบบจำลองทางเศรษฐกิจ กองยุทธศาสตร์และการวางแผนเศรษฐกิจมหภาค สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ นางสาวฌนุษกุล สุภิรักษ์ ผู้อำนวยการกลุ่มนโยบายและแผน กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม และนายมาเร็ก ฮาร์สดอร์ฟฟ์ (Marek Harsdorff) นักเศรษฐศาสตร์จากองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO)
นอกจากนี้ ในระหว่างวันที่ 27-29 มกราคม 2569 ยังได้มีการจัดฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ (On-hand Training) การใช้งานแบบจำลอง JTAM Thailand ณ ห้องประชุม 531 สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติและผ่านระบบออนไลน์ (Online) โดยมีผู้เข้าร่วมจากทั้งหน่วยงานภาครัฐ ผู้แทนองค์ระหว่างประเทศ และสถาบันการศึกษา เพื่อให้ผู้ที่เข้าร่วมการฝึกอบรมมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับแบบจำลอง JTAM Thailand และสามารถนำไปประยุกต์ใช้งานได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ เพื่อการวางแผนนโยบายเปลี่ยนผ่านที่เป็นธรรมต่อไป
ข่าว: กองยุทธศาสตร์และการวางแผนเศรษฐกิจมหภาคภาพ: จักรพงศ์ สวภาพมงคล
